Select Page

Γενικές πληροφορίες

Σήμερα ακόμα δεν γνωρίζουμε τον ακριβές αριθμό κητωδών που κατοικούν στον πλανήτη μας καθώς όχι μόνο ανακαλύπτουμε κι άλλα είδη, αλλά και κάποια από αυτά μερικοί οι επιστήμονες πιστεύουν πως θα έπρεπε να χωριστούν σε περισσότερα υπό-είδη. Η γνώση μας για την κατανομή, την συμπεριφορά αλλά και άλλες πτυχές της ζωής τους χρειάζεται συνεχώς αναπροσαρμογές καθώς έρχονται καινούργιες πληροφορίες.

Τα κητώδη, δηλαδή τα δελφίνια και οι φάλαινες, απαντούν σε όλες τις θάλασσες της υδρογείου. Σήμερα υπάρχουν 83 είδη κητωδών στον κόσμο, από τα οποία 79 είναι θαλάσσια, ενώ 4 ζουν σε μεγάλους ποταμούς του Αμαζονίου, του Γάγγη, του Ινδού και των ποταμών Γιανγκτσέ και Μεκόνγκ. Ορισμένα είδη είναι ενδημικά, ενώ άλλα μεταναστεύουν διανύοντας τεράστιες αποστάσεις προκειμένου να τραφούν ή να αναπαραχθούν.

whalesofworld

Μορφολογία/ Ανατομία:

Τα κητώδη είναι θηλαστικά, θερμόαιμα, τα οποία αναπνέουν με πνεύμονες. Κινούνται μέσω της μυώδους ουράς τους, η οποία τους παρέχει την ικανότητα ανάπτυξης υψηλών ταχυτήτων, ενώ στα πλευρικά πτερύγια οφείλουν τη δυνατότητα εκτέλεσης ταχύτατων ελιγμών. Το δέρμα τους είναι λείο ώστε να αναπτύσσεται η ελάχιστη αντίσταση με το νερό.

Διατροφή:

Είναι ζώα σαρκοφάγα, και ανάλογα την οικογένεια που ανήκουν (οδοντοκήτη, σιφωνοκήτη ή μυστακοκήτη) έχουν ιδιαίτερες διατροφικές προτιμήσεις, στις οποίες είναι προσαρμοσμένα. Στα οδοντοκήτη, τα δόντια τους είναι μυτερά και χρησιμεύουν για τη συγκράτηση της γλιστερής λείας, και όχι τη μάσηση. Τα σιφωνοκήτη όπως είναι οι ζιφιοί, έχουν λιγοστά δόντια (κυρίως τα αρσενικά είδη) και ρουφούν την τροφή τους η οποία αποτελείται από καλαμάρια, μέδουσες και γαρίδες. Τα μυστακοκήτη αντί για δόντια έχουν μπαλένες (σειρά από τριχίδια) μέσω των οποίων φιλτράρεται το νερό και κατακρατούνται οι μικροσκοπικές γαρίδες (κρίλλ) ή οι μαρίδες.

Η Αναπνοή:

Αναπνέουν μέσω του φυσητήρα, ο οποίος ουσιαστικά είναι ένα ρουθούνι, το οποίο στην πορεία της εξέλιξης μετατέθηκε στο άνω μέρος του κεφαλιού, ώστε να γίνεται γρηγορότερα η ανταλλαγή των αερίων στην επιφάνεια. Η λειτουργία του φυσητήρα βρίσκεται υπό τον έλεγχο ενός πολύπλοκου νευρικού μηχανισμού, ο οποίος επιτρέπει την είσοδο και έξοδο του αέρα χωρίς τον κίνδυνο εισρόφησης. Το σύστημα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό, ώστε τελικά η ανταλλαγή να τελείται μέσα σε 20 εκατοστά του δευτερολέπτου, με ταχύτητα που φτάνει ως και τα 100 χιλιόμετρα, την ώρα.

Φυσιολογία:

Το αίμα τους περιέχει 4-5 φορές περισσότερα ερυθρά αιμοσφαίρια σε σύγκριση με το ανθρώπινο, ενώ μεγάλη ποσότητα οξυγόνου μπορεί να αποθηκεύσει και η μυοσφαιρίνη. Η ροή αίματος στα διάφορα όργανα είναι ελεγχόμενη και ανάλογη με τη δραστηριότητα του ζώου. Με αυτό τον τρόπο μπορούν να καταδυθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα και χωρίς την ανάγκη αποσυμπίεσης.

Όραση:

Η όραση τους έχει προσαρμοστεί και είναι αποτελεσματική τόσο μέσα όσο και έξω από το νερό. Μέσα στο νερό, τα μάτια καλύπτονται από αδιάβροχο προστατευτικό έκκριμα. Τα δελφίνια όμως που ζουν σε μεγάλους ποταμούς δεν έχουν καλή όραση και χρησιμοποιούν κυρίως το ηχοεντοπιστικό τους σύστημα για να προσανατολιστούν ή να βρουν τροφή.

Όσφρηση:

Η όσφρηση δε λειτουργεί στα δελφίνια.

Ακοή:

Τα αυτιά είναι 2 μικρές οπές πίσω από τα μάτια. Το έσω ους έχει προσαρμοστεί στην υποβρύχια φύση των ζώων αυτών.

Ύπνος/Ξεκούραση:

Τα κητώδη κοιμούνται μέσα στο νερό όπου αναπαύεται εκ περιτροπής το κάθε ημισφαίριο, ενώ το ετερόπλευρο ελέγχει την αναπνοή.

Ηχοεντοπισμός:

Τα κητώδη, εκτός των γνωστών αισθήσεων διαθέτουν επιπλέον αυτή του ηχοεντοπισμού (σόναρ). Έτσι, τα δελφίνια είναι σε θέση να εκπέμπουν υπερήχους οι οποίοι ανακλώνται σε αντικείμενα, παρέχοντας τους πληροφορίες για το μέγεθος, το σχήμα και την υφή τους. Οι ήχοι παράγονται από ένα σύστημα δονήσεων στο κρανίο, και στη συνέχεια περνούν μέσα από μία δομή στο μέτωπο τους, που ονομάζεται πεπόνι (melon). Το μέτωπο λειτουργεί όπως ο φακός για το φως «εστιάζοντας» τους ήχους σε ορισμένες συχνότητες. Από το μέτωπο οι ήχοι εκπέμπονται προς κάθε κατεύθυνση και όταν συναντήσουν οποιοδήποτε εμπόδιο ανακλώνται και επιστρέφουν. Οι ανακλώμενοι ήχοι περνούν μέσα από το κηρώδες λίπος που γεμίζει τα κενά οστά της κάτω γνάθου. Με τον τρόπο αυτό το σχήμα ενισχύεται και μέσω της κροταφογναθικής διάρθρωσης μεταβαίνει στο έσω ους και από εκεί στο κέντρο της ακοής στα εγκεφαλικά ημισφαίρια. Λόγω της ασυμμετρίας του κρανίου τους αντιλαμβάνονται τόσο τη διεύθυνση, όσο και την απόσταση προέλευσης του ήχου. Επιπλέον του εντοπισμού, οι υπέρηχοι μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση στη λεία τους.

Αναπαραγωγή:

bowhead3

Τα κητώδη, γεννούν κάθε 1-2 χρόνια, και το μικρό παραμένει με τη μητέρα του για μεγάλο χρονικό διάστημα. Στο χρόνο αυτό μιμούμενο τη συμπεριφορά της μητέρας και των άλλων μελών της ομάδας, το μικρό μαθαίνει και λαμβάνει εφόδια για την ενήλικη ζωή.

Συμπεριφορά:

Bottlenose infront of boat
Κοινωνική δομή: Τα κητώδη, παρουσιάσουν πολυποίκιλη κοινωνική οργάνωση. Τα περισσότερα κοπάδια συνδέονται με οικογενειακούς δεσμούς που διαρκούν για όλη τη διάρκεια ζωής των ζώων. Τα μέλη τους συνεργάζονται και αλληλοβοηθούνται, ενώ μπορεί ακόμη να υπάρξουν και μεικτά κοπάδια αποτελούμενα από διαφορετικά είδη δελφινιών. Τα δελφίνια επικοινωνούν μέσω του ήχου με κώδικες
ήχων γνωστοί ως κλικς, ενώ σημαντικό στοιχείο που ενισχύει τους δεσμούς στους, είναι η κοινωνική δομή τους, η οργάνωση και ο συντονισμός τους, η άμεση επαφή και το παιχνίδι.

Humpback whale underwater 1

Η επικοινωνία: Τα κητώδη ζουν σε έναν κόσμο όπου είναι δύσκολο να «δει» κανείς. Ακόμα και κοντά στην επιφάνεια σε καθαρά νερά, η ορατότητα παραμένει περιορισμένη. Το φως του ηλίου δεν φτάνει σε βάθη μεγαλύτερα των μερικών εκατοντάδων μέτρων. Συνεπώς μια επικοινωνία βασισμένη στην όραση είναι ανεπαρκής. Για τον λόγο αυτό τα κητώδη επικοινωνούν κυρίως με τον ήχο ο οποίος μεταδίδεται 5 φορές πιο γρήγορα στο νερό απ’ότι στον αέρα.

Finhval

      • Η αναπνοή/ ο πίδακας: Μια μέθοδος εντοπισμού ειδικά για τις φάλαινες, είναι η παρατήρηση του πίδακα που προκύπτει από την αναπνοή. Το ύψος, το σχήμα και η ορατότητα του διαφέρουν από είδος σε είδος. Στα μικρότερα κητώδη, ο πίδακας είναι πιο μικρός και σύντομος και το σχήμα του δεν είναι χαρακτηριστικό ώστε να επιτρέπει την αναγνώριση του είδους.Οι περισσότερες παρατηρήσεις μας περιορίζονται στις περιπτώσεις όπου βγαίνουν στην επιφάνεια για να πάρουν ανάσα και να καταδυθούν.                                                           
Common_Bottlenose_Dolphin_(Tursiops_truncatus)_-_Galapagos_(2225816313)Το πήδημα:Τα περισσότερα είδη κητωδών έχουν παρατηρηθεί να πηδούν έξω από το νερό. Είναι πολλές φορές η μοναδική ευκαιρία να τα παρατηρήσουμε ολόκληρα. Δεν γνωρίζουμε ακριβώς τον λόγο. Πολλά σενάρια είναι πιθανά. Μπορεί να είναι τρόπος επικοινωνίας, τεχνική ψαρέματος, επίδειξη δύναμης, κάλεσμα για ζευγάρωμα, παιχνίδι, μέθοδος απομάκρυνσης παράσιτων η και όλα τα παραπάνω.

Bottlenose

Το παιχνίδι: Για πολλές από τις συμπεριφορές δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε πως πρόκειται απλά για μια επίδειξη μεγαλείου. Κι όμως τα έχουμε δει να κυνηγιούνται, να πηδούν στον αέρα, να ακολουθούν σκάφη. Σίγουρα υπάρχουν πολλές λογικές εξηγήσεις μια από αυτές δεν μπορεί παρά να είναι πως το παιχνίδι έχει μεγάλη μερίδα στην ζωή τους.

Stenella infront of boat
Στην πλώρη σκαφών: Πολλά κητώδη, κυρίως δελφίνια καβαλικεύουν τα κύματα στην πλώρη των σκαφών. Τσακώνονται για την καλύτερη θέση όπου το κύμα θα τα ωθήσει πάνω στο νερό.

IMG_3356

Το άγγιγμα:Η αίσθηση του αγγίγματος είναι σημαντική στα κητώδη. Απολαμβάνουν να τρίβονται μεταξύ τους αλλά και στις καρίνες των σκαφών.

Πόση ενέργεια χρειάζεται για να υψωθούν 40 τόνοι έξω από το νερό;
Είναι άραγε δυνατόν, σε ένα βασίλειο που η εξοικονόμηση ενέργειας είναι μοχλός επιβίωσης, η πράξη αυτή να γίνεται χωρίς σκοπό; Τότε ποιόν;

Breaching_Humpback_Whale_(Megaptera_novaeangliae)_(9660851285)
Πολλοί επιστήμονες έχουν αναρωτηθεί. Κι αν το κάνουν για να τους ξαγρυπνήσουν και να τους επαγρυπνήσουν;
Ίσως μας δείχνουν το μεγαλείο τους σαν μια υπενθύμιση που πρέπει να μας αφορά όλους.

Η εξέλιξη των κητωδών

Από διάφορα απολιθώματα που έχουν ανακαλυφθεί, ο πρώτος γνωστός πρόγονος της οικογένειας των κητωδών περπατούσε στη γη, έως και 50 εκατομμύρια χρόνια πριν. Ονομάζονταν Pakicetus, είχε το μέγεθος του σημερινού λύκου και τρέφονταν με φυτά και μικρά ζώα. Οι μεγάλες κλιματικές αλλαγές που γίνονταν εκείνη την εποχή στον πλανήτη μας, δημιούργησαν ένα ακραίο χερσαίο περιβάλλον, το οποίο σε συνδυασμό με την αλλαγή των θαλάσσιων ρευμάτων και την αύξηση της παραγωγικότητας των ρηχών θαλασσών, ώθησαν τον πρόγονο των σημερινών δελφινιών και φαλαινών, να αναζητήσει τροφή στο νερό.
Ο επόμενος κρίκος, ο Ambulocetus έζησε πριν 49 εκατομμύρια χρόνια, και ήταν ζώο καλύτερα προσαρμοσμένο στο υδάτινο περιβάλλον, με μυώδη ουρά, λεπτότερα και κοντύτερα τα πίσω άκρα και κοντύτερο και πιο ισχυρό τράχηλο. Ωστόσο και αυτός ο πρόγονος είχε ανάγκη το γλυκό νερό για την επιβίωση του, οπότε ήταν δεμένος με τα παραποτάμια χερσαία περιβάλλοντα.
Σαράντα έξι εκατομμύρια χρόνια πριν στη γη κυριαρχούσαν δύο είδη κητωδών, ο Basilosaurus, μήκους 18 μέτρων, οποίος εξαφανίστηκε και ο σαφώς μικρότερος Durodon, ο οποίος αποτελεί και κοινό πρόγονο όλων των κητωδών που κολυμπούν στις θάλασσες του σημερινού κόσμου

ejelijh

Οι απειλές

Τα κητώδη, δυστυχώς, απειλούνται κυρίως από ανθρωπογενείς αιτίες. Η ρύπανση των θαλασσών, η υπεραλίευση, οι δυναμίτες, τα αφρόδιχτα, τα όλο και πυκνότερα δρομολόγια πλοίων και ταχύπλοων σκαφών, η αύξηση της θερμοκρασίας της Γής, ο θόρυβος, και τα νέας τεχνολογίας όργανα εντοπισμού υποβρύχιων στόχων είναι μερικές μόνο από τις σημαντικότερες απειλές που έχουν να αντιμετωπίσουν αυτά τα προικισμένα πλάσματα.

etanglemet OLYMPUS DIGITAL CAMERA images propeller wounds overfishing Marine bebris dead dolphin with divers

Βασικές Απειλές
• Τυχαία παγίδευση από αλιευτικές δραστηριότητες
• Ηθελημένη θανάτωση
• Συγκρούσεις με σκάφη
• Παρενόχληση και ηχορύπανση από σκάφη
• Μείωση τροφής, υπεραλίευση και παράνομη αλιεία
• Κατάποση στέρεων απορριμμάτων
• Κλιματική αλλαγή
Σε μερικά κράτη, π.χ. ΗΠΑ και πρώην ΕΣΣΔ, πολλά δελφίνια εκπαιδεύτηκαν μυστικά για τη συμμετοχή τους σε πολεμικές επιχειρήσεις, γεγονός που δημιουργεί τις προϋποθέσεις για το φόνο κάθε άγριου δελφινιού σε περίπτωση σύρραξης.
Προσφάτως, οι συμμαχίες του ΝΑΤΟ και οι ασκήσεις του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού με τη χρήση χαμηλής συχνότητας σόναρ στα χωρικά ύδατα έχουν αναφερθεί ως πιθανή αιτία για τις μαζικές προσαράξεις στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Όμως, μεγαλύτερη ακόμη απειλή από τις ήδη προαναφερθείσες αποτελεί η άγνοια και η αδιαφορία τόσο του κόσμου, όσο και της πολιτικής ηγεσίας του κάθε κράτους, που φυσικά έχει μέρος της ευθύνης για τη διαφύλαξη της φυσικής κληρονομιάς του πλανήτη μας.
Ο αριθμός των εκβρασμών αυξάνεται, περισσότερα από 1000 θαλάσσια θηλαστικά έχουν εκβραστεί τα τελευταία 10 χρόνια στην Ελλάδα.
Η Μεσογειακή Θάλασσα είναι περιοχή καίριας σημασίας για την βιοποικιλότητα. Η Ελλάδα έχει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή της Ανατολικής Μεσογείου, ως εκ τούτου, κατέχει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση και προστασία των κητωδών

Τα κητώδη της Ελλάδας

Οι Ελληνικές Θάλασσες φιλοξενούν έναν μεγάλο αριθμό κητωδών , μερικά από αυτά απειλούνται με εξαφάνιση και συγκαταλέγονται στο παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 92/43 /ΕΟΚ για την προστασία των ειδών και οικοτόπων και αποτελούν σημαντικό θαλάσσιο οικοσύστημα της Μεσογείου.

Η μεγάλη ποικιλία που παρουσιάζει το περιβάλλον των ελληνικών θαλασσών συνεπάγεται ανάλογα μεγάλη ποικιλομορφία των ζώων που βρίσκονται εδώ. Και για τα κήτη δεν μπορούσε παρά να συμβαίνει το ίδιο.
Από το σύνολο των δεκατριών (13) κητωδών που έχουν καταγραφεί στη χώρα μας, οχτώ (8) από αυτά ζουν και αναπαράγονται μόνιμα στις ελληνικές θάλασσες και πέντε (5) παρατηρούνται περιστασιακά. Ο φυσητήρας Physeter macrocephalus, το κοινό δελφίνι  Delphinus delphis, η φώκαινα Phocoena phocoena, το ζωνοδέλφινο Stenella coeruleoalba, το ρινοδέλφινο Tursiops truncatus, το σταχτοδέλφινο Grampus griseus, η πτεροφάλαινα Baleanoptera physalus και ο ζιφιός Ziphius cavirostris,.  Επιπλέον έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα , η μεγάπτερη φάλαινα Megaptera novaeangliae, η ρυγχοφάλαινα Balaenoptera acutorostrata, η ψευδόρκα Pseudorca crassidens, ο μεσοπλοδόντας Mesoplodon bidens και το στενόρυγχο δελφίνι Steno bredanensis.

Ο Φυσητήρας

Όνομα: Φυσητήρας
Αγγλικά: Sperm whale
Επιστημονική ονομασία: Physeter macrocephalus
Κατάσταση: Κινδυνεύον
Μέγεθος: έως 15 μέτρα
Βάθος κατάδυσης: μέχρι 2000 μέτρα
Χρόνος κατάδυσης: έως 90 λεπτά
Ταχύτητα: Συνήθως 3 χλμ / ώρα
Διατροφή: Κυρίως καλαμάρια
Διάρκεια ζωής: 70 χρόνια
Κατανομή: Ελληνική Τάφρο, Μυρτώο Πέλαγος, Αιγαίο Πέλαγος

Physeter macrocephalus underwater

Περιγραφή: Αρσενικό 15,0-18,0 μ., θηλυκό 10,0-12,0 μ. Πελώριο κεφάλι, 1/4 ως και 1/3 του συνολικού μήκους του ζώου. Τεντωμένο δέρμα, ένα ρουθούνι εντελώς μπροστά και αριστερά. Κοντή και φαρδιά καμπούρα σαν ραχιαίο πτερύγιο, με πολλές άλλες μικρότερες κατά μήκος της πλάτης. Το δέρμα του σώματος είναι σκούρο γκρι, ζαρωμένο και βγάζει στον αέρα τα πτερύγια της ουράς του όταν καταδύεται. Ο Φυσητήρας είναι το τρίτο μεγαλύτερο ζώο στον πλανήτη.

Έχει τον μεγαλύτερο εγκέφαλο που έχει καταγραφεί στο ζωικό βασίλειο με μέσο όρο βάρους τα 8 κιλά, τα αρσενικά ενηλικιώνονται στα 18 και συνεχίζουν να μεγαλώνουν μέχρι τα 50, τα θηλυκά κυοφορούν 14-16 μήνες και προσέχουν τα μικρά τους μέχρι και 10 χρόνια.

Το κοινό δελφίνι

Όνομα: Κοινό Δελφίνι
Αγγλικά: Short-beaked common dolphin
Επιστημονική ονομασία: Delphinus delphis
Κατάσταση: Κινδυνεύον
Μέγεθος: 2,3 μ
Βάθος κατάδυσης: 300 μ
Χρόνος κατάδυσης: 2 λεπτά
Ταχύτητα: έως 65 χλμ/ώρα
Διατροφή: Ψάρια
Κατανομή: Β. ιόνιο, Κορινθιακός, Σαρωνικός, Ευβοϊκός, Παγασητικός, Βόρειες Σποράδες, Δωδεκάνησα., Κυκλάδες, Αιγαίο.
Delphinus delphis jumping

Περιγραφή: Αρσενικό ως 2,0 μ., θηλυκό μικρότερο. Έχει συνολικά 4 χρώματα. Ραχιαίο πτερύγιο καφέ σκούρο με άσπρο μπάλωμα, πλάτη σκούρα καφέ. Στα πλευρά, μπροστά από το ραχιαίο, έχει χρώμα το κίτρινο της αμμουδιάς και κάτω από το ραχιαίο, στα πλευρά, χαρακτηριστικό σκούρο χρώμα σε ανεστραμμένο τριγωνικό σχήμα. Είναι το τρίτο πιο διαδεδομένο είδος μετά το ρινοδέλφινο και το ζωνοδέλφινο , κυρίως διαδεδομένο στα παράκτια ύδατα.

Η φώκαινα , Φαλιανός

Όνομα: Φώκαινα
Αγγλικά: Harbour porpoise
Επιστημονική ονομασία: Phocoena phocoena
Κατάσταση: Κινδυνεύον
Μέγεθος: 1,60μ
Βάθος κατάδυσης: έως 40 μ
Διατροφή: Ψάρια
Κατανομή: Μοναδικός πληθυσμός της Μεσογείου στο Θρακικό και ΒΑ. Αιγαίο.

Harbour porpoise11

Περιγραφή: Ένα από τα μικρότερα θαλάσσια θηλαστικά στον κόσμο 91,4 -1,9 μ) , όπου το θηλυκό είναι μεγαλύτερο από το αρσενικό. Ασπρόμαυρο χαρακτηριστικό χρώμα, χαρακτηριστικό ραχιαίο πτερύγιο στα αρσενικά (ίσιο προς τα επάνω 1,8-2,0μ. ύψος). Στα θηλυκά είναι δρεπανόσχημο και μικρότερο. Πρόκειται για παράκτιο είδος

Το Ζωνοδέλφινο

Όνομα: Ζωνοδέλφινο
Αγγλικά: Striped dolphin
Επιστημονική ονομασία: Stenella coeruleoalba
Κατάσταση: Τρωτό
Μέγεθος: 2,2 μ
Βάθος κατάδυσης: 200 μ
Ταχύτητα: Μέγιστη, 60 χλμ/ώρα
Διατροφή: Καλαμάρια, ψάρια
Κατανομή: Σε αρκετές παράκτιες περιοχές της χώρας, Βόρειες Σποράδες, Ν Κρήτη.

Stenella jumping

Περιγραφή: Αρσενικό ως 2,2μ., θηλυκό ως 2,0μ., ραχιαίο πτερύγιο και πλάτη σκούρο μπλε – μαυριδερό. Στα πλευρά, μπροστά από το ραχιαίο έχει χρώμα γαλαζωπό και άσπρο, ενώ δύο λεπτές σφήνες αντίθετης φοράς, μία λευκή και μία μαύρη, ξεκινούν από πλάγια και λοξά μέχρι το ραχιαίο πτερύγιο.

Το Ρινοδέλφινο

Όνομα: Ρινοδέλφινο
:Αγγλικά: Bottlenose dolphin
Επιστημονική ονομασία: Tursiops truncatus
Κατάσταση: Τρωτό
Μέγεθος: 3,3 μ
Βάθος κατάδυσης: 600 μ
Χρόνος κατάδυσης: 8 λεπτά
Ταχύτητα: έως 30 χλμ/ώρα
Διατροφή: Ευκαιριακός θηρευτής
Κατανομή: Σε όλες τις παράκτιες περιοχές

Common_Bottlenose_Dolphin_(Tursiops_truncatus)_-_Galapagos_(2225816313)

Περιγραφή: Το αρσενικό φτάνει τα 3,5 μ., και το θηλυκό ως 2,7 μ. Έχει γκρίζο χρώμα, σκουρότερο στην πλάτη, ανοικτότερο στα πλευρά και η κοιλιά του είναι άσπρη Έχει κοντό και χοντρό ρύγχος.

Το Σταχτοδέλφινο, Γράμπος

Όνομα: Σταχτοδέλφινο
Αγγλικά: Risso’s dolphin
Επιστημονική ονομασία: Grampus griseus
Κατάσταση: Τρωτό
Μέγεθος: 3,3 μ
Βάθος κατάδυσης: 500 μ
Χρόνος κατάδυσης: έως 30 λεπτά
Ταχύτητα: έως 37 χλμ /ώρα
Διατροφή: Καλαμάρια
Κατανομή: Μυρτώο Πέλαγος, Χαλκιδική, Βόρειες Σποράδες, ΝΔ Κρήτη, Θάλασσα Κυθήρων.

Grampus griseus

Περιγραφή: Αρσενικό 3,5-4,0 μ., & το θηλυκό μικρότερο. Γκρίζο χρώμα με πολλές άσπρες γρατσουνιές ( ¨όταν γεννιέται το χρώμα του είναι γκρι και ενιαίο, σε μεγάλη ηλικία γίνεται πιο ανοιχτόχρωμο, σχεδόν άσπρο από τα σημάδια που αφήνουν τα δόντια των άλλων δελφινιών), πολύ ψηλό και πιο σκούρο ραχιαίο πτερύγιο στην μέση του σώματος . Δεν έχει ρύγχος. Έχει λίγα χοντρά δόντια στην κάτω γνάθο.

Η Πτεροφάλαινα

Όνομα: Πτεροφάλαινα
Αγγλικά: Finback whale
Λατινικά: Balaenoptera physalus
Κατάσταση: Ανεπαρκώς γνωστό
Μέγεθος: έως 23 μέτρα / 75 τόνους
Βάθος κατάδυσης: Περισσότερο από 450 μέτρα
Χρόνος κατάδυσης: έως 30 λεπτά
Ταχύτητα: έως 37 χλμ / ώρα
Διατροφή: Ζωοπλαγκτόν
Κατανομή: Ιόνια νησιά, σπάνια στο Αιγαίο.

Fin whale_640_355 MALIAKOS, 15.12.2014

Περιγραφή: Θηλυκό 20,0-25,0 μ.,αρσενικό 18,0-20,0 μ. Μπαλένες αντί για δόντια, δύο ρουθούνια στο κέντρο του κεφαλιού. Ραχιαίο πτερύγιο αρκετά πίσω από το μέσο του σώματος, όρθιο και συχνά δρεπανόσχημο(ύψος 50cm.) και μικρό σε σχέση με το μέγεθος της φάλαινας. Πτυχώσεις στο λαιμό. Δεν βγάζει τα ουραία πτερύγια σχεδόν ποτέ έξω από το νερό, όταν καταδύεται. Πρόκειται για το μεγαλύτερο κητώδες στην Ελλάδα και στη Μεσόγειο.

Ο Ζιφιός

Όνομα: Ζιφιός
Αγγλικά: Cuvier’s Beaked Whale
Λατινικά: Ziphius cavirostris
Κατάσταση: Ανεπαρκώς γνωστό
Μέγεθος: 5,2 μ
Βάθος κατάδυσης: 2000 μ
Χρόνος κατάδυσης: 90 λεπτά
Διατροφή: Καλαμάρια
Κατανομή: Ελληνική τάφρος, Ν.Κρήτη, Δ. Λευκάδα, Αιγαίο, Χαλκιδική, Β,Λήμνος, Μήλος, Κάρπαθος.

cuvierhttpwww.crru.org.uk

Περιγραφή: Θηλυκό ως 8,0 μ., & αρσενικό ως 6,0 μ. Είναι σκουρόχρωμο κήτος & συχνά με άσπρες γρατσουνιές.
Έχει ανοιχτόχρωμο κεφάλι, ραχιαίο πτερύγιο αρκετά μικρό και αρκετά πίσω από το μέσο του σώματος. Το ενήλικο αρσενικό φέρει ένα ζευγάρι κοντόχοντρα, κωνικά και προεξέχοντα δόντια στην κάτω σιαγόνα, η οποία επίσης προεξέχει της άνω. Ουρά χωρίς καθόλου σχισμή ή με ελαφριά και ακανόνιστη στένωση.

Η Μεγάπτερη Φάλαινα

Όνομα: Μεγάπτερη φάλαινα
Αγγλικά: Humpback whale
Λατινικά: Megaptera novaeangliae
Κατάσταση: Τρωτό
Μέγεθος: 13 μ
Βάθος κατάδυσης: 120 μ
Χρόνος κατάδυσης: 15-30 λεπτά
Ταχύτητα: μέχρι και 25 χλμ/ώρα
Διατροφή: Κριλ, μικρά ψάρια
Κατανομή: Περιστασιακός επισκέπτης στην Μεσόγειο όπου εισέρχεται από τα στενά του Γιβραλτάρ

Η Ρυγχοφάλαινα

Όνομα: Ρυγχοφάλαινα
Αγγλικά: Minke Whale
Επιστημονική ονομασία: Balaenoptera acutorostrata
Κατάσταση: Τρωτό
Μέγεθος: 6-8 μέτρα
Βάθος κατάδυσης: Δεν ύπαρχουν δεδομένα
Χρόνος κατάδυσης: έως 25 λέπτα
Ταχύτητα: μέχρι 30 χλμ/ώρα
Διατροφή: Μικρά μεσοπελαγικά ψάρια
Κατανομή: Κοσμοπολίτικο είδος ο οποία απαντάτε σε όλους τους ωκεανούς και σε όλα τα γεωγραφικά πλάτη. Στα Ελληνικά νερά έχει εντοπιστεί μόνο μια. Περιπλανώνται για άγνωστο χρονικό διάστημα στη Μεσόγειο.

Minke whale
Περιγραφή: Θηλυκό 8,0-10,0μ., αρσενικό μικρότερο. Καφέ χρώμα με λευκά μπαλώματα στα δύο μπροστινά πτερύγια, ραχιαίο πτερύγιο πίσω από το μέσο του σώματος, όρθιο και δρεπανόσχημο, κοντές πτυχώσεις στο λαιμό, μπαλένες αντί για δόντια, με δύο ρουθούνια

Η Ψευδόρκα

Όνομα: Ψευδόρκα
Αγγλικά: False Killer Whale
Επιστημονική ονομασία: Pseudorca crassidens
Κατάσταση: Ανεπαρκή δεδομένα
Μέγεθος: 6 μέτρα
Βάθος κατάδυσης: 500 μέτρα
Ταχύτητα: 20 χλμ/ώρα
Διατροφή: Μεγάλου μεγέθους ψάρια
Κατανομή: Δεν αποκλείεται nα υπάρχει ένας μικρός μόνιμος πληθυσμός στην ανατολική Μεσόγειο.

False_killer_whale_890002

Περιγραφή: Αρσενικό ως 6,0 μ., θηλυκό μικρότερο. Μαύρο χρώμα, ραχιαίο πτερύγιο μεγάλο και δρεπανόσχημο στο μέσο του σώματος. Μέτωπο μακρύ, μπροστινά πτερύγια χοντρά και η μπροστινή τους «κόψη» καμπουριάζει χαρακτηριστικά προς τα πίσω. Ζει σε κοπάδια 10-20 ατόμων.

Ο Μεσοπλόδοντας

Όνομα: Μεσοπλόδοντας
Αγγλικά: Beaked Whale
Επιστημονική ονομασία: Mesoplodon bidens
Κατάσταση: Ανεπαρκώς γνωστό
Μέγεθος: 5 μέτρα
Βάθος κατάδυσης: 200 μέτρα
Χρόνος κατάδυσης: 12-28 λεπτά
Ταχύτητα:4 χλμ/ώρα
Διατροφή: Κυρίως κεφαλόποδα
Κατανομή: Κυρίως Βόρειο Ατλαντικό με κάποιες παρατηρήσεις στην Μεσόγειο και την Ελλάδα.

Mesoplodon

Περιγραφή: Αρσενικό 4,40 μ με 5,60 μ. Εμφανές ρύγχος και μικρό ραχιαίο πτερύγιο που βρίσκεται πολύ πιο πίσω σε σχέση με τα άλλα δελφίνια και πολύ μικρά και στρογγυλοποιημένα πτερύγια. Βασικό χαρακτηριστικό των αρσενικών είναι ένα δόντι στο μέσο της κάτω σιαγόνας

Το Στενόρυνχο Δελφίνι

Όνομα: Στενόρυγχο δελφίνι
Αγγλικά: Rough-Toothed Dolphin
Επιστημονική ονομασία: Steno bredanensis
Κατάσταση: Τρωτό
Μέγεθος:2.8 μ
Βάθος κατάδυσης: 50 μ
Χρόνος κατάδυσης: 15 λεπτά
Διατροφή: Κεφαλόποδα και ψάρια
Κατανομή: Κυρίως εύκρατες τροπικές περιοχές. Στη Μεσόγειο θεωρούνται περιστασιακοί επισκέπτες. Δεν αποκλείεται να υπάρχει ένας μικρός μόνιμος πληθυσμός στην Ανατολική Μεσόγειο. Υπάρχει μια καταγραφή ομάδας 8 ζώων ανοικτά της Δ. Κεφαλλονιάς.

Steno_bredanensis_2

Περιγραφή: Αρσενικό 5,6 μ Έχει χρώμα μπλε σκούρο στη ράχη και λευκό στην κοιλιά. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι το ρύγχος του, που σχηματίζει ένα πραγματικό ράμφος και αποτελείται από δύο σιαγόνες με 100 περίπου κωνικά δόντια.

Άλλα Θαλάσσια είδη

Η Μεσογειακή Φώκια:

Η μεσογειακή φώκια, Monachus monachus, είναι το πιο σπάνιο από τα 33 είδη φωκών που υπάρχουν στον κόσμο. Αποτελεί το υπ’αριθμόν 1 απειλούμενο θαλάσσιο θηλαστικό της Ευρώπης και συγκαταλέγεται στα πλέον απειλούμενο θαλάσσιο θηλαστικό της Ευρώπης και συγκαταλέγεται στα πλέον απειλούμενα είδη του πλανήτη. Από τα 600 περίπου άτομα που έχουν απομείνει παγκοσμίως τα μισά ζουν και αναπαράγονται στη χώρα μας.
Για περισσότερες πληροφορίες: MOm

          .
Οι Θαλάσσιες Χελώνες:

Υπάρχουν συνολικά 7 διαφορετικά είδη θαλασσίων χελωνών στον πλανήτη.
Στη Μεσόγειο συναντάμε 3 από αυτά:

Δερματοχελώνα: Dermochelys coriacea,Η μεγαLeatherback_turtlle_nesting_dermochelys_coriaceaλύτερη σε μέγεθος και βάρος χελώνα. Το μήκος της φτάνει τα 2 μέτρα και το βάρος τα 600 κιλά. Το κέλυφος της δεν αποτελείται από κόκκαλο αλλά από δερμάτινες πλάκες. Ζει στον Ατλαντικό Ωκεανό και έρχεται στην Μεσόγειο σαν επισκέπτης.

Chelonia_mydas_is_going_for_the_air_edit
Πράσινη χελώνα:Chelonia mydas
Πρόκειται για την μεγαλύτερη χελώνα με σκληρό καβούκι αλλά μικρό κεφάλι. Τα ενήλικα ζώα μπορούν να ξεπεράσουν τα 0,91 μέτρα και βάρος 135 με 160 κιλά. Ζει στην Μεσόγειο και ωοτοκεί στα παράλια της Κύπρου και της Τουρκίας.

careta carettaΚαρέτα: Caretta carreta
Έχει σχετικά μεγάλο κεφάλι δυνατά σαγόνια που της δίνουν την δυνατότητα να τρέφεται με ζώα η φυτά που έχουν σκληρό κέλυφος. Στα ενήλικα ζώα το πάνω καβούκι έχει σχήμα σαν καρδιά και είναι ελαφρώς κόκκινο ενώ το κάτω είναι κίτρινο. Στην Ελλάδα ωοτοκούν περισσότερες από 2000 χελώνες και αποτελούν τον μεγαλύτερο πληθυσμό της Μεσογείου.
Είναι η μοναδική θαλάσσια χελώνα η οποία ωοτοκεί στις ακτές της Ελλάδας,

Περισσότερες πληροφορίες: Archelon

Ιχθυοπανίδα:

Χρήσιμα links:
http://users.sch.gr/tsilivar/ta-psaria-sthn-ellada.html

Ορνιθοπανίδα:

Θαλασσοκόρακας: Phalacrocorax aristotelis
Άλλα ονόματα: Καλικατσού, Θαλασσοκουρούνα, Καρκατζούνα
m_thalassokorakas_hatzirvasanis
Ο Θαλασσοκόρακας δεν ταυτίζεται με την κλασσική εικόνα των πουλιών της θάλασσας. Συνήθως συναντάται σαν μια μαύρη φιγούρα που κάθεται στα βράχια της ακτής ή να κολυμπά μισοβυθισμένος στο νερό ανίκανος για τα παιχνίδια με τον άνεμο και τα κύματα.
Τον συναντάμε σε όλες τις νησιωτικές ακτές, όπου φωλιάζουν 1.000-1.200 ζευγάρια, αλλά πιο συχνά στο βόρειο Αιγαίο και τις Σποράδες, που φιλοξενούν τις μεγαλύτερες αποικίες του στην Ελλάδα.

Ασημόγλαρος: Larus cachinnans.

asimoglaros_S
 

Ο γνώριμος γλάρος πίσω από τα πλοία και πάνω από τη στεριά. Χάρη στην άφθονη τροφή που βρίσκει στους σκουπιδότοπους, έχει πολλαπλασιαστεί υπερβολικά με αποτέλεσμα να επιβαρύνει άλλα θαλασσοπούλια, αρπάζοντας αυγά και νεοσσούς ή καταλαμβάνοντας τις καλύτερες θέσεις φωλιάσματος.

 

 

Αιγαιόγλαρος: Larus audouinii

Άλλα ονόματα: Κοκκινομύτης, Αντουϊνιός

m_aigaioglaros_hatzirvasanis

Ο Αιγαιόγλαρος διαφέρει από τους άλλους γλάρους, επειδή συνδέεται περισσότερο με τον παράκτιο χώρο και αποφεύγει την ενδοχώρα. Πετά αργά, ανάμεσα στα κύματα και πιάνει μικρά αφρόψαρα. Συχνά πλησιάζει στα ψαροκάικα για να τραφεί με τα ψάρια που πετιούνται.
Στην Ελλάδα, περίπου 500 ζευγάρια φωλιάζουν σε ακατοίκητες νησίδες, μακριά από τους ανθρώπους.
Ζει μόνο στη Μεσόγειο και φωλιάζει ομαδικά σε ακατοίκητες νησίδες. Βραχώδεις νησίδες με αποικίες Αιγαιόγλαρου υπάρχουν διάσπαρτες στα Δωδεκάνησα, τις ανατολικές Κυκλάδες, τη Λήμνο, τα Κύθηρα, τη Λέσβο και τις Βόρειες Σποράδες

Μύχος: Puffinus yelkouan
Myxos_S
Διαπλέοντας το Αιγαίο, συχνά συναντά κανείς ομάδες κομψών πουλιών που γλιστρούν πάνω στα κύματα αποκαλύπτοντας με ταχύτατη εναλλαγή το σκούρο της ράχης και το λευκό της κοιλιάς. O Μύχος είναι αγελαίο θαλασσοπούλι που μπορεί να απαντηθεί σε κοπάδια που αριθμούν μερικές χιλιάδες άτομα (πιο μεγάλα και πυκνά από του Αρτέμη). Λίγες, ωστόσο, είναι οι γνωστές θέσεις φωλιάσματος, επειδή φωλιάζει νωρίς την άνοιξη.
Τρέφεται στο ανοιχτό πέλαγος και μπορεί να περιπλανηθεί πολύ ακολουθώντας μεγάλα κοπάδια ψαριών. Αντίθετα από τον Αρτέμη, παραμένει στη Μεσόγειο όλο το χρόνο. Ωστόσο, μετά το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου πολλοί Μύχοι επισκέπτονται τη Μαύρη Θάλασσα για να εκμεταλλευτούν τους εκεί πλούσιους ψαρότοπους.

Αρτέμης: Calonectris diomedea
artemis_S
Παρόλο που εξωτερικά μοιάζει με τους γλάρους, ο Αρτέμης δεν συγγενεύει μ’ αυτούς. Ανήκει στην ίδια τάξη με τα άλμπατρος, τα όμορφα αυτά θαλασσοπούλια των ωκεανών του νότου, κάτι που φαίνεται και στο καλοζυγισμένο και άνετο πέταγμα του. Νιώθει άνετα μόνο στην ανοιχτή θάλασσα και μπορεί να διανύσει καθημερινά εκατοντάδες χιλιόμετρα. Έχει προσαρμοστεί άριστα να ζει μακριά από τις ακτές, αφού τρέφεται, ζευγαρώνει και κοιμάται στο ανοιχτό πέλαγος!
Συχνά ακολουθεί τα πλοία της γραμμής ή τα ψαροκάικα ψάχνοντας τροφή. Είναι πολύ ικανός στην πτήση και κινείται με άνεση ανάμεσα στα κύματα, ακόμα και όταν η θάλασσα αγριεύει.

Υδροβάτης: Hydrobates pelagicus
Ydrovatis_S
Το μικρότερο θαλασσοπούλι στον κόσμο είναι ο Υδροβάτης, σε μέγεθος χελιδονιού. Μέχρι σήμερα παραμένει ένα από τα πιο μυστηριώδη πουλιά του Αιγαίου, καθώς έχει βρεθεί μόνο μια αποικία, ανοιχτά της Εύβοιας. Υπάρχουν ωστόσο αρκετές παρατηρήσεις που υποδηλώνουν ότι πρέπει να υπάρχουν κι άλλες θέσεις φωλιάσματος στις νότιες Κυκλάδες, στα Δωδεκάνησα, στο Καρπάθιο και στην περιοχή των Κυθήρων. Είναι όμως εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν.
Ο Υδροβάτης σπάνια πλησιάζει τη στεριά και τα πλοία, ούτε πηγαίνει κοντά σε άλλα θαλασσοπούλια. Είναι πάντα μοναχικός στο ανοιχτό πέλαγος και σε συνδυασμό με το μικρό του μέγεθος και τη χαμηλή, στην επιφάνεια της θάλασσας, πτήση, τον βλέπουμε πολύ δύσκολα. Ο λόγος που μένει ανοιχτά είναι ότι εκεί δεν τον φτάνουν οι Ασημόγλαροι και τα γεράκια. Φωλιάζει μόνο σε μέρη που είναι ασφαλής από αρουραίους, δηλαδή πολύ μικρές νησίδες ή σε απρόσιτες σπηλιές.

Για περισσότερες πληροφορίες: Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία

Share This